TRANSLATIONS / TRANSLACJE: Ekonomia / Economics

 

https://www.english-online.at/economy/inflation/causes-and-effects-of-inflation.htm Older people often talk about how cheap things were when they were young. A brand new car may have cost only $5,000 compared to $20,000 today, or petrol that cost only a few cents in the 60s costs over a dollar today. Inflation happens when money loses some of its value. We measure the rise of inflation in percent. For example, 2% inflation means that a $1 bottle of milk will cost $1.02 next year.  Causes of Inflation Inflation has many causes. In times when the economy is good and people have enough money they want to buy more products than factories can produce, so the prices go up. Inflation can also happen when worker’s demand more money or when the raw materials that producers need rise in price. The end product becomes more expensive and has to be sold at a higher price. Some economists say that central banks do not do enough to control how much money there is in a country. There may be more money around than there are goods. Consumers want to buy more products, the demand gets higher and prices go up. Sometimes low interest rates on loans make people borrow money to buy houses or cars. These prices go up as well. Inflation is not produced by one country alone. Sometimes a country cannot control the prices of certain goods as it would like to. A country that does not have any energy supplies of its own has to import energy. It has to pay a high price for oil and gas. Inflation in the past happened in times of crisis, war or conflict. Governments printed too much money and didn’t have the goods that people could buy. This happened in the final years of World War II. By the end of the war the German currency was not even worth the paper on which it was printed. (...) (1767cws)

Starsi ludzie często mawiają o tym, jak tanie były rzeczy kiedy oni byli młodzi. Zupełnie nowy samochód mógł kosztować tylko 5 000$ w porównaniu do 20 000$ dziś, zaś benzyna, która kosztowała tylko kilka centów w latach 60-tych, dziś kosztuje ponad dolara. Inflacja ma miejsce, gdy pieniądz traci pewien procent swojej wartości. Wzrost inflacji mierzymy w procentach. Na przykład, inflacja 2% oznacza, że butelka mleka za 1$ będzie kosztowała następnego roku 1,02$.  Przyczyny inflacji Inflacja ma wiele przyczyn. W czasach, gdy ekonomia stoi dobrze i ludzie mają dość pieniędzy, chcą oni kupować więcej produktów, niż fabryki są w stanie wyprodkować, więc ceny idą w górę. Inflacja może zdarzyć sie również gdy pracownicy żądają więcej pieniędzy lub gdy rosną ceny surowców, których potrzebują producenci. Końcowy produkt staje się droższy i musi być sprzedawany po wyższej cenie. Niektórzy ekonomiści twierdzą, że banki centralne nie mają wystarczającej kontroli nad tym, jak dużo pieniędzy jest w kraju. Może być więcej pieniędzy w użyciu niż jest towarów. Konsumenci chcą kupować więcej produktów, popyt rośnie i ceny idą w górę. Niekiedy niskie stopy procentowe kredytów sprawiają, że ludzie pożyczają pieniądze na zakup domów lub samochodów. Te ceny również idą w górę. Inflacja nie jest wywoływana tylko przez jeden kraj. Czasami kraj nie jest w stanie kontrolować cen pewnych dóbr tak, jakby chciał to robić. Kraj, który nie posiada żadnych własnych dostaw energii, musi energię importować. Musi płacić wysoką cenę za ropę i gaz. Inflacja w przeszłości zdarzała się w czasach kryzysu, wojny lub konfliktu. Rządy drukowały zbyt dużo pieniędzy, a nie miały dóbr, które ludzie mogliby kupować. To zdarzyło się w końcowych latach II Wojny Światowej. Przed końcem wojny waluta niemiecka nie była warta nawet papieru, na którym była drukowana. (...) (1842zzs)

TRANSLACJE: BOTANIKA / BOTANY - Zioła / Herbs

ANGELICA (Angelica archangelica/officinalis – Umbelliferae) “The whole plants, both leafe, roote and seeds, is of an excellent comfortable sent, savour and taste.” (John Parkinson, Theatre of Plants, 1640) An old legend claims that the benefits of the angelica plant were revealed to a monk by an angel during a terrible plague – thus the common and horticultural names, and another local one, ‘root of the Holy Ghost’. Angelica is an umbellifer and is native to northern Europe and Syria, commonly growing in many sorts of habitat. Various varieties are known: the norvegica in Scandinavia, the sativa in Holland and northern France, and the refracta and japonica in Japan; sylvestris is the wild British variety, but this is not so good to use or eat as the officinalis which is generally seen in the wild as a kitchen garden escapee. The Angelica plant can reach a height of 1.5 – 2 m (5 – 6 ½ ft), and the seeds, stems, leaves and roots are all aromatic. The stems are hollow and ridged, the leaves bright green and large, divided into toothed leaflets. Small yellow-green flower groups in large umbels bloom from early summer.All parts of the plant have been used over the centuries for many purposes. A third-century Chinese physician wrote that ‘when I tell the common people that……. angelica and peony can cure colic…. they doubt or deny it and prefer to believe in wizardry.’ John Gerard, herbalist to James I, attributed many virtues to angelica, and during the plague of 1660, angelica stems were chewed as a preventative against infection, and seeds and roots burned to purify the air. The same measures had been prescribed by Paracelsus some 150 years earlier during an epidemic in Milan. (Zachowana oryginalna pisownia - przyp. Tłum.)

DZIĘGIEL  (Angelica archangelica/officinalis - Arcydzięgiel litwor / lekarski – Baldachowate) “Całe rośliny, zarówno liście, korzenie i nasiona, mają wyborne, przyjemne woń, posmak i smak.” (John Parkinson, Theatre of Plants (Teatr Roślin), 1640) Dawna legenda utrzymuje, że korzyści płynące z rośliny dzięgla zostały objawione pewnemu mnichowi przez anioła podczas straszliwej zarazy – stąd też pospolite (zwyczajowe) i ogrodnicze nazwy, jak też i jeszcze inna lokalna nazwa, to “korzeń Ducha Świętego”. Dzięgiel jest rośliną baldachowatą, w sposób naturalny występującą w północnej Europie i Syrii, pospolicie rosnącą na licznych, zróżnicowanych środowiskowo siedliskach. Znane są różne jego odmiany: norweska w Skandynawii, siewna w Holandii i północnej Francji, refrakcyjna (odgięta) i japońska w Japonii; leśna stanowi pierwotną (dziką) odmianę brytyjską, ale ta nie nadaje się zbytnio do użytku czy spożycia tak, jak lecznicza (lekarska), która jest powszechnie spotykana w środowisku naturalnym i postrzegana jako zdziczała odmiana ogrodowa, czyli taki swoisty uciekinier z przydomowego ogrodu. Roślina dzięgla może osiągnąć wyskość 1,5 – 2 m (5 – 6 ½ stóp), zaś jej nasiona, łodygi, liście i korzenie - wszystko jest aromatyczne. Łodygi są puste w środku i bruzdowane, złożone liście jaskrawozielone i duże, podzielone na ząbkowane listki. Grupki małych, żółtozielonych kwiatów, zebrane w dużych baldachach, zakwitają z początkiem wczesnego lata. Wszystkie części rośliny były wykorzystywane na przestrzeni stuleci do rozlicznych celów. Pewien chiński lekarz z trzeciego wieku naszej ery pisał, że “gdy opowiadałem zwykłym ludziom, że ....... dzięgiel i piwonia mogą uleczyć kolkę ... oni powątpiewali lub wzbraniali się i woleli wierzyć w czary.” John Gerard, zielarz Jamesa I, przypisywał dzięglowi wiele zalet, a podczas zarazy w 1660 roku łodygi dzięgla były żute jako zapobiegające infekcji, zaś nasiona i korzenie palone w celu oczyszczania powietrza. Te same środki były zalecane przez Paracelsusa jakieś 150 lat wcześniej, podczas epidemii w Mediolanie. (...) Tłumaczył A. Trela / Translated by A. Trela (2018)

TRANSLATIONS: HISTORY - HISTORIA: Auschwitz

Auschwitz-Birkenau Konzentrationslager Auschwitz is a very special place. Symbol of terror, genocide and bestiality of the twentieth century. This largest extermination camp as the history of mankind was created by the Germans in mid 1940. Initially, it was to be one of the many labor camps that the Nazis formed from the beginning of the 1930s. However, in 1942, after considerable enlargement, it also became the center of Endlösung der Judenfrage ("the final solution of the Jewish case"), that is, the Nazi plan to murder Jews living in areas occupied by the Third Reich. The exact number of victims of Auschwitz can not be determined: the SS destroyed almost all documentation, and most of the survivors one was deported by the Soviets. It is assumed that in total, 1.5 million people of 28 nationalities were murdered here, of whom about 90% were Jews. After the war, the area of the camp was transformed into a museum and a memorial and was recognized as a Monument to the Martyrdom of the Polish Nation and Other Nations. In 1979, the place was inscribed on the UNESCO list to warn against fanaticism, extreme nationalism and racism, and the memory of criminal activities from Nazi Germany. Konzentrationslager Auschwitz consisted of several camps: the mother Auschwitz I in Oświęcim, Birkenau (Auschwitz II) in Brzezinka, Monowitz (Auschwitz III) in Monowice and nearly 40 smaller sub-camps. In the spring of 1942, the Nazis began to use deadly gas in Auschwitz: cyclone B. Auschwitz I and Birkenau, the areas of which are open to the public, are 3.5 km apart. Auschwitz I, preserved almost in the same state in which the Nazis left it, is the main part of the tour. In the barracks, there are exhibitions about camp life and the extermination of prisoners. A railway ramp has been preserved in Brzezinka, where SS doctors carried out selections of arriving prisoners, also remains of gas chambers, crematoria, primitive barracks and kilometers of barbed wires. ► Wear comfortable shoes - there is a lot of walking ► Your own pace of sightseeing is not possible because of hundreds of tourists visiting the Museum at the time you will be there ► Maximal dimension of a bag which you can take to the museum is A4 format ► Eating and smoking are forbidden ► Use of flash is forbidden  (2282cws)

Oświęcim-Brzezinka Obóz koncentracyjny Auschwitz jest miejscem bardzo szczególnym. Symbol terroru, ludobójstwa i bestialstwa dwudziestego wieku. Ten największy obóz zagłady w historii ludzkości został utworzony przez Niemców w połowie roku 1940. Początkowo był to jeden z wielu obozów pracy, które Naziści tworzyli od początku lat 30-tych. Jednakże, w 1942 roku, po znacznym jego powiększeniu, stał się on również centrum tzw. Endlösung der Judenfrage (“ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej”), czyli nazistowskiego planu wymordowania Żydów mieszkających na terenach okupowanych przez Trzecią Rzeszę. Dokładna liczba ofiar Auschwitz nie może być określona: SS zniszczyło niemal całą dokumentację, zaś większość ocalałych zostało deportowanych przez Sowietów. Przypuszcza się, iż w sumie zostało tutaj zamordowanych 1,5 miliona ludzi 28 narodowości, spośród których około 90% było Żydami. Po wojnie, teren obozu został przekształcony w muzeum oraz miejsce pamięci i został uznany za Pomnik Męczeństwa Narodu Polskiego i Innych Narodów. W 1979 roku, miejsce to zostało wpisane na listę UNESCO jako ostrzeżenie przed fanatyzmem, skrajnym nacjonalizmem i rasizmem, a także pamięć o przestępczych działaniach nazistowskich Niemiec. Obóz koncentracyjny Auschwitz składał się z kilku obozów: obozu macierzystego Auschwitz I w Oświęcimiu, Birkenau (Auschwitz II) w Brzezince, Monowitz (Auschwitz III) w Monowicach oraz blisko 40 mniejszych podobozów. Wiosną 1942 roku, Naziści zaczęli stosować w Auschwitz śmiercionośny gaz: cyklon B.  Auschwitz I i Birkenau, tereny których są dostępne dla publiczności, są oddalone o 3,5km. Auschwitz I, zachowane niemal w takim samym stanie w jakim pozostawili go Naziści, stanowi główną część wycieczki. W barakach, są wystawy poświęcone życiu obozowemu i eksterminacji więźniów. Rampa kolejowa została zachowana w Brzezince, gdzie lekarze SS przeprowadzali selekcję dostarczanych więźniów, a także pozostałości komór gazowych, krematoria, prymitywne baraki oraz kilometry drutów kolczastych.       ► Zakładaj wygodne obuwie - jest dużo chodzenia ► Własne tempo zwiedzania nie jest możliwe z powodu setek turystów zwiedzających Muzeum w tym samym czasie, w którym tam będziesz ► Maksymalny rozmiar bagażu, jaki może zabrać do muzeum, może mieć format A4 ► Jedzenie oraz palenie są zabronione ► Używanie fleszy jest zabronione (2355zzs) Translated by A. Trela, 2019